Terwijl kunstmatige intelligentie blijft evolueren van een gespecialiseerd hulpmiddel naar een automatiseringsmotor voor algemene doeleinden, rijst er een fundamentele economische vraag: Wat gebeurt er met de samenleving als machines menselijke arbeid efficiënter en goedkoper kunnen uitvoeren dan mensen?
In tegenstelling tot eerdere technologische revoluties – die historisch gezien meer banen creëerden dan vernietigden – is de huidige AI-golf uniek. Voor het eerst ontwikkelen we technologie met het expliciete doel om de menselijke capaciteiten in bijna alle sectoren na te bootsen en uiteindelijk te overtreffen. Om deze verschuiving het hoofd te bieden, stellen economen en beleidsmakers een concept voor dat bekend staat als het “AI Dividend.”
Voorbij het universele basisinkomen: de behoefte aan een meergelaagd vangnet
Hoewel Universeel Basisinkomen (UBI) vaak wordt aangehaald als de belangrijkste oplossing voor automatisering, waarschuwen deskundigen dat het een bot instrument is dat juist de mensen die het wil beschermen in de steek kan laten.
Het voornaamste risico is niet een plotselinge, totale verdwijning van alle banen, maar een onevenredige en ongelijke verplaatsing. De transitie zal geen ‘oerknal’ zijn waarbij iedereen in één keer zijn baan verliest; in plaats daarvan zal het een gespreid proces zijn dat specifieke sectoren en demografische groepen het hardst zal treffen.
“Ik zie geen wereld waarin we op een dag wakker worden en de banen van iedereen weg zijn. Het begint met de banen van sommige mensen… Stel je voor dat je een vrachtwagenchauffeur bent die $100.000 verdient, en plotseling $37.000 ontvangt van het UBI. Je bent nog steeds genaaid.”
Als het basisinkomen wordt geïmplementeerd als een vast bedrag, kan het een basis bieden om te overleven, maar het kan geen oplossing bieden voor het verlies aan waardigheid, sociale status en stabiliteit van de middenklasse dat gepaard gaat met professionele werkgelegenheid.
Financiering van de toekomst: hoe te betalen voor de AI-transitie
Om een veerkrachtige economie op te bouwen, stelt het ‘AI Dividend’ verschillende innovatieve financieringsmechanismen voor die zijn ontworpen om de enorme rijkdom te benutten die door AI-bedrijven wordt gegenereerd:
- Een “Tokenbelasting”: Implementatie van een belasting op het commerciële gebruik van AI. Dit zou de vervanging van menselijke arbeid effectief belasten, waardoor mogelijk het tempo van de verplaatsing wordt vertraagd, zodat de samenleving de tijd krijgt om zich aan te passen.
- Warrants in AI Giants: De overheid zou ‘warrants’ – het recht om aandelen tegen een vaste prijs te kopen – kunnen verkrijgen van zeer succesvolle AI-bedrijven. Als deze bedrijven enorm winstgevend worden door menselijke arbeid te vervangen, deelt de overheid in dat voordeel, waardoor een enorme inkomstenstroom voor sociale programma’s ontstaat.
- Verschuivende belastingvoordelen: Momenteel geven belastingwetten vaak de voorkeur aan kapitaalinvesteringen boven het inhuren van mensen. Een nieuw raamwerk zou inhouden dat het gebruik van AI wordt belast en tegelijkertijd belastingkortingen worden aangeboden voor het inhuren van mensen, waardoor een evenwichtige arbeidsmarkt wordt behouden.
Een alomvattend beleidskader
Omdat de verstoring ongelijkmatig zal zijn, is één beleid onvoldoende. Een robuuste strategie moet het volgende omvatten:
- Agressieve omscholing van banen: We gaan verder dan traditionele modellen en investeren in community colleges en gespecialiseerde beroepsopleidingen die daadwerkelijk gelijke tred kunnen houden met de technologische veranderingen.
- Beschermende licentieverlening: Het handhaven van professionele vereisten (zoals licenties of certificeringen) gedurende een bepaalde periode tijdens de transitie. Dit zorgt ervoor dat mensen die jaren in gespecialiseerde training hebben geïnvesteerd, nog steeds economische waarde kunnen ontlenen aan hun expertise.
- Gerichte ondersteuning: Het creëren van mechanismen die specifiek mensen in sectoren met een hoog risico helpen, zoals coderen, marketing of logistiek, in plaats van een one-size-fits-all aanpak toe te passen.
Conclusie
De transitie naar een AI-gedreven economie is geen gegarandeerde catastrofe, maar wel een gegarandeerde ontwrichting. Succes hangt af van het verder gaan dan eenvoudige geldoverdrachten en in plaats daarvan van het bouwen van een complex, schaalbaar systeem van belastingen, stimuleringsmaatregelen en omscholingsprogramma’s die het mogelijk maken dat de voordelen van AI door velen worden gedeeld, in plaats van door enkelen te worden benut.
