Het scepticisme is reëel. Het is luid. En volgens Christopher Nolan is dit precies wat we nodig hebben.
De Oppenheimer -winnaar berijdt momenteel een enorme golf met The Odyssey. Het is een box office-moloch. Maar terwijl de film de theaters domineert, is Nolan gefixeerd op een ander soort dreiging die op de loer ligt in de digitale ether: kunstmatige intelligentie.
Hij gelooft niet in de hype. Hij ziet AI als een ‘Trojaans paard’ waarvan iedereen weet dat het Griekse soldaten bevat. Een transparant Trojaans paard, gemaakt van glas. Je ziet het gevaar. Je kunt er toch nog naar binnen lopen.
De metafoor ‘Glazen Paard’
Het begon met een simpele vraag van Hugo Travers (op YouTube bekend als HugoDécrypte). Travers beriep zich op de legende achter Nolans film. Het paard was een geschenk dat moordenaars verborg. Hij vroeg of AI ook een geschenk was dat we verwelkomen, maar ontdekte dat het duister en sinister werd.
Nolan lachte. Vervolgens ontmantelde hij het uitgangspunt.
“Ik denk dat AI een Trojaans paard is waarvan iedereen weet dat de Grieken erin zitten. Ik heb nog nooit een technologie zo snel zien evolueren die zo volledig door het publiek is afgewezen.”
Deze afwijzing is niet subtiel. Het is visceraal. Jongeren, vooral die van de kindergeneratie van Nolan, bestempelen door AI gegenereerde inhoud als ‘AI-slop’. Ze stoppen het in een doos. Ze wijzen het onmiddellijk af.
Nolan noemt dit ‘zeer gezond’.
Waarom? Omdat technologie altijd geweldige geschenken biedt. Maar blind vertrouwen in die gaven is gevaarlijk. De motieven van de bedrijven die deze instrumenten pushen verdienen ook onderzoek. Achterdocht is de enige rationele reactie op het feit dat een instrument in het dagelijks leven wordt gedwongen voordat de samenleving er iets over te zeggen heeft.
Hollywood’s wake-up call
Nolan heeft de specifieke mechanismen van de AI-dreiging hier niet gedetailleerd beschreven. Dat was niet nodig. De sector schreeuwt erom.
De stakingen van 2023 gingen niet alleen over loon. Ze gingen over overleven. Schrijvers en acteurs zagen hun bestaan bedreigd door generatieve modellen die hen zonder toestemming of compensatie konden vervangen. De Directors Guild of America, geleid door Nolan, heeft in hun nieuwste contract bescherming voor generatieve AI verzekerd. Deze overwinningen zijn belangrijk. Ze stellen grenzen.
Deze weerstand past in een langer patroon. Nolan is geen onbekende in het terugdringen van nieuwe technologie. Hij vermijdt beroemdheden smartphones. Hij klampt zich vast aan filmmateriaal. Het zorgt ervoor dat hij voor sommigen een Luddiet lijkt en voor anderen een pionier.
Maar hij corrigeert de plaat op dat label.
“Ik beschouw mezelf als een technoskept”, vertelde hij aan The New York Times.
Hij omarmt nieuwe instrumenten. Hij weigert gewoon de oude, levensvatbare exemplaren weg te gooien. De haast van de industrie om alles te digitaliseren, inclusief het filmische beeld zelf, heeft de film bijna gedood. We waren het bijna kwijt.
“We waren bijna de film kwijt!”
Film vertegenwoordigt de manier waarop het oog de wereld beter ziet dan welk digitaal beeldsysteem dan ook dat hij tegenkomt. Dat is de maatstaf die voor hem belangrijk is. Trouw. Realiteit. Het tastbare.
De verdediging van de scepticus
Het contrast kan niet scherper zijn. Terwijl Nolan voorstander is van analoge authenticiteit, is Elon Musk druk bezig de cast van The Odyssey aan te vallen. Musk heeft boos gepost over de niet-blanke en transgenderacteurs in de film. Het is een afleiding. Het is lawaai.
Nolans geluid gaat over het medium.
Hij maakt zich zorgen dat nieuwe technologieën worden verkocht ten koste van bestaande systemen. We gooien weg wat werkt. We ruilen diepte in voor gemak. We verliezen het ‘baby’ met het ‘badwater’.
AI ontwikkelt zich snel. Het publiek wijst het snel af. Het resultaat is een patstelling.
Nolan beschouwt deze patstelling als goed. Het dwingt een pauze af. Het vraagt om controle. Het voorkomt dat de industrie onomkeerbare fouten maakt in naam van de vooruitgang.
Het glazen paard zit daar. Helder als de dag. De Grieken zijn binnen. Ga jij ze uitnodigen?
