Het internet moest gratis zijn. Dat was de belofte. Een gedecentraliseerd web waarbij geen enkele autoriteit de sleutels in handen had. Het klinkt in theorie goed. Het komt niet overeen met de werkelijkheid.
Als je kijkt naar waar informatie vandaag de dag stroomt en waar geld beweegt, verandert het beeld. Een handvol bedrijven heeft de controle overgenomen. Amazon, Meta en Google zijn niet alleen deelnemers. Zij zijn de infrastructuur. Ze vertegenwoordigen een ongekende concentratie van macht over het digitale leven.
Mensen vergeten dit vaak. Wij beschouwen het internet als een openbaar plein. Het lijkt meer op een privé-winkelcentrum. Je kunt rondlopen, maar zij zijn eigenaar van de deuren. Zij controleren de huur. Zij bepalen wie zichtbaarheid krijgt. Dit gaat niet alleen over grote bedrijven. Het gaat om een klein cluster van organisaties die voorwaarden dicteren voor miljarden gebruikers.
Dan is er de andere kant van de medaille. De poortwachters zijn niet alleen bedrijven. Ze zijn ook regeringsleiders. In veel landen zijn bepaalde delen van het internet geblokkeerd. Censuur is geen bug. Het is een kenmerk van hoe het internet in sommige regio’s wordt beheerd. Je denkt dat je overal toegang toe hebt. Dat ben je niet.
Dus welke entiteit heeft de meeste macht? Zijn het de ad-tech reuzen of de statelijke actoren? De lijnen vervagen. Het gedecentraliseerde ideaal vervaagt. De gecentraliseerde realiteit is hier.
